دهان به عنوان آینه سلامت بدن، گاهی با ضایعاتی مانند زخم‌ها و تاول‌ها درگیر می‌شود. این ضایعات می‌توانند بسیار آزاردهنده بوده و نشانه یک بیماری ساده موضعی یا گاهی تظاهری از یک بیماری سیستمیک کلی در بدن باشند که اولین نمود بالینی آن در   دهان باشند، بنابراین پیگیری هر نوع زخم جدید و متفاوت جهت تشخیص دقیق و قطعی ضروری می باشد.

ضایعات زخمی شایع:

آفت‌ دهانی:

آفت دهانی، شایع‌ترین ضایعه زخمی دهان است که عود و بهبود دارد.

شروع آفت دهان از چه سنی اتفاق می افتد؟ 

غالبا شروع آفت دهان از دو دهه اول زندگی اتفاق می افتد و انتظار می رود که با افزایش سن، روند رو به کاهش داشته باشد.

چه عواملی منجر به عود آفت می شوند؟

عواملی مانند استرس و اضطراب، کمبود برخی از ویتامین ها به ویژه خانواده ویتامین ب، مواد غذایی خاص (گوجه فرنگی، شکلات، قهوه و ….)، وارد شدن ضربه به ناحیه و …. از جمله عوامل مستعد کننده ایجاد آن هستند.

در چه مواردی باید نگران آفت دهانم باشم؟

چنانچه آفت دهان در سنین بالاتر ایجاد شده باشد و یا با افزایش سن، الگوی زخم های آفتی دهان تغییر کند (اندازه زخم، تعداد زخم ها، ماندگاری زخم ها و ….) نیاز به پیگیری زخم های آفتی می باشد، همچنین اگر زخم های دهانی همراه با درد مفصل، زخم در سایر نواحی بدن (به ویژه نواحی تناسلی)، علائم چشمی و علائم گوارشی باشد، بهتر است در اولین فرصت جهت ارزیابی علت دقیق ایجاد زخم ها مراجعه بفرمایید.

درمان آفت دهان

درمان زخم آفتی دهان به نوع زخم، شدت آن و همچنین تناوب زخم آفتی از پماد، دهان شویه تا داروهای خوراکی متفاوت است. پیشنهاد می شود که از درمان های خانگی و درمان هایی که پشتوانه علمی ندارند جهت درمان زخم های آفتی و همچنین هر نوع زخم دیگری در دهان استفاده نشود چراکه ممکن است که منجر به سوختگی شیمیایی زخم و همچنین گستردگی آن شود و درمان آن را به مراتب دشوارتر سازد.

آسیب فیزیکی و شیمیایی:

آسیب وارد شدن ناشی از وسایل دندانپزشکی، گاز گرفتن گونه، لبه تیز دندان، پروتزهای مصنوعی نامناسب، خوراکی‌های داغ و … از جمله عوامل ایجادش هستند. این زخم ها معمولاً در مجاورت عامل ایجادکننده است و با برطرف شدن عامل معمولا بهبود می‌یابد.

 ضایعات زخمی و تاولی خود ایمنی

پمفیگوس ولگاریس:

بیماری پمفیگوس یک بیماری خودایمنی تاولی می باشد که در آن تاولی که ایجاد شده به سرعت پاره می‌شود و زخم‌های وسیع و دردناکی بر جای می‌گذارد. در غالب موارد شروع بیماری از حفره دهان است که تشخیص و درمان آن در این مرحله از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و درمان را مراتب ساده تر می کند. به دلیل سطحی بودن تاول ها، تاول ها سریعا می ترکند و سطح عریانی به جای می گذارند.

تشخیص و درمان: در ابتدا جهت تشخیص قطعی از دهان نمونه برداری انجام می شود و سپس پس از تشخیص قطعی ترکیبی از داروهای خوارکی و دهان شویه جهت تسکین درد و بهبودی در نظر گرفته می شود.